Interview

ပါလက္စတုိင္းဟာ ႏုိင္ငံတည္ေထာင္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနခဲ့ေပမယ့္ ကုလသမဂမွာ အေမရိကန္နဲ႔ အစၥေရးတို႔ရဲ႕ ပိတ္ပင္ထားမႈေၾကာင့္ အရာမထင္ေသးဘူးျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကုလသမဂလက္ေအာက္ခံအဖဲြ႕ အစည္းတစ္ခုျဖစ္တဲ့ ယူနက္စကိုအဖဲြ႕ႀကီးကေတာ့ ပါလက္စတုိင္းကို မၾကာမီက အဖဲြ႕၀င္အျဖစ္ လက္ခံခဲ့တဲ့အတြက္ အေမရိကန္နဲ႔ အစၥေရး ရဲ႕ ရန္ပုံေငြထည့္၀င္မႈရပ္တန္႔ကာ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈေတြကို ခံခဲ့ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ယူ႐ိုသတင္း၀က္ဘ္ဆုိက္ဟာ ပါလက္သမၼတ မာမြတ္အဘတ္စ္နဲ႔ ေတြ႕ဆုံကာ ဒီ အေၾကာင္းေတြကို ေမးျမန္းထားပါတယ္။ ယခုအဲဒီေမးျမန္းမႈေတြကို ျပန္လည္ေဖာ္ျပေပးလုိက္ရပါတယ္။

ကမၻာ့ကုလသမဂၢဆုိင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းႀကီးတစ္ခုျဖစ္ တဲ့ ယူနက္စကို( UNESCO )  ေခၚ ကုလသမဂၢပညာေရး၊ သိပံၸႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈအဖြဲ႕ႀကီးဟာ  ပါလက္စတုိင္း ႏုိင္ငံကို အဖြဲ႕ရဲ႕ ၁၉၅ ႏုိင္ငံေျမာက္အဖြဲ႕၀င္အျဖစ္ မၾကာေသးမီကပဲ လက္ခံခဲ့ၿပီျဖစ္ပါတယ္။ ယူနက္စကိုရဲ႕ ဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္ဟာ ကုလသမဂၢရဲ႕ တင္းျပည့္က်ပ္ျပည့္အဖြဲ႕၀င္ဖုိ႔ ေစာင့္ဆုိင္းေနရဆဲျဖစ္ေပမယ့္ ယခုေတာ့ ကုလရဲ႕ အေရးပါတဲ့အဖြဲ႕တစ္ခုမွာေတာ့ အေမရိကန္နဲ႔ အစၥ ေရးတုိ႔ရဲ႕ အျပင္းအထန္ကန္႔ကြက္မႈေတြၾကားကပဲ ပါလက္စတုိင္းတို႔
ေနရာရသြားခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ယူနက္စကိုအဖြဲ႕ႀကီးအတြက္ ေတာ့ ယခုလုိ ပါလက္စတုိင္းကို အဖြဲ႕၀င္အျဖစ္ သမုိင္း၀င္ အျငင္းပြားဖြယ္သတ္မွတ္လုိက္တာဟာ တန္ဖုိးေတာ့ႀကီးမားခဲ့ပါတယ္။ အေၾကာင္းက အေမရိကန္နဲ႔ အစၥေရးဟာ ပါလက္စတုိင္းကို ႏုိင္ငံအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳတဲ့ မည္သည့္ အဖြဲ႕အစည္းကိုမဆုိ ရန္ပံုေငြခြဲေ၀ ေထာက္ပံ့မႈေတြ ျဖတ္ေတာက္ဖုိ႔ ဥပေဒခ်မွတ္အေရးယူပိတ္ဆုိ႔ထားတာမုိ႔ ဒီအခ်က္ေၾကာင့္ပဲ ကုလသမဂရဲ႕ ယူနက္စကိုအဖြဲ႕ႀကီးဟာ အဓိကေထာက္ပံ့သူ အေမရိကန္ ရဲ႕ ရန္ပံုေငြမရႏုိင္ေတာ့ဘဲ ဘ႑ာေရးအရ အခက္ႀကံဳရဖြယ္ရွိေနတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လတ္တေလာ ရက္ပုိင္းအတြင္းမွာပဲ ယူ႐ိုသတင္း ၀က္ဘ္ဆုိက္က ယူနက္စကိုရဲ႕ အေထြေထြၫႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ အီရီနာ ေဘာ့ကိုဗာနဲ႔ ယူနက္စကိုအဖြဲ႕ႀကီးရဲ႕ အနာဂတ္အေၾကာင္း ေမးျမန္းထား ခဲ့တာေတြကို ျပန္လည္တင္ဆက္ေပးလိုက္ပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ဒီဇင္ဘာ ၄ ရက္က စတင္ခဲ့တဲ့ ႐ုရွားေအာက္လႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲေတြဟာ အတုိက္အခံတုိ႔ဘက္က ကန္႔ကြက္မႈေတြကိုပါ ဆူညံေစခဲ့ပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ လက္ရွိအာဏာရပါတီ ယူႏုိက္တက္ ႐ုရွားကပဲ အမတ္ေနရာ ထက္၀က္ေက်ာ္နဲ႔ အသာစီးရခဲ့တာေၾကာင့္ ယခင္သမၼတေဟာင္းဘ၀ကေနလက္ရွိ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္တာ၀န္ယူထားၿပီး သမၼတတစ္ႀကိမ္ ျပန္ျဖစ္ဖုိ႔တာစူလာေနတဲ့ ေကဂ်ီဘီေအးဂ်င့္ေဟာင္း ပူတင္ရဲ႕ အေနအထားကိုပါ သံသယျဖစ္စရာေတြေပၚလာေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ ေတြမွာ မဲခုိးမႈေတြရွိခဲ့တယ္လုိ႔ ယူဆခဲ့ရတဲ့ သန္႔ ရွင္းတဲ့ဒီမုိကေရစီစနစ္ကို ေထာက္ခံသူ ႐ုရွားျပည္သူေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာဟာ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားမွာၿငိမ္းခ်မ္းစြာကန္႔ကြက္ဆႏၵျပမႈ ေတြျပဳလုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ လက္ရွိမွာ ႐ုရွားဗဟိုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္က ယူႏုိက္တက္႐ုရွားပါတီဟာ ေအာက္လႊတ္ေတာ္သစ္အတြက္ အမတ္ေနရာ ၄၅၀ မွာ ၂၃၈ေနရာ အႏုိင္ရထားေၾကာင္း ဒီဇင္ဘာ ၉ ရက္က ေၾကညာ ထားသလုိ လက္ရွိသမၼတ မက္ဗီဒက္ကလည္း ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မဲလိမ္၊ မဲခုိးမႈစြဲခ်က္ေတြကို စံုစမ္းစစ္ေဆးသြားဖို႔ အမိန္႔ ေပးထားေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အမည္ခံကြန္ျမဴနစ္စနစ္နဲ႔ တစ္ပါတီေနာက္ ေၾကာင္း လွည့္သြားေတာ့မလား ေစာင့္ၾကည့္ရပါေတာ့မယ္။ ဒါေၾကာင့္ပဲ
ဒီလုိအခ်ိန္မွာ ဂ်ာမန္စပုိင္းဂဲလ္မီဒီယာက ယခင္ သမၼတေဘာရစ္ယဲ့လ္ ဆင္လက္ထက္မွာ လက္ေထာက္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္အျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ ခဲ့ၿပီး လက္ရွိမွာ ႐ုရွားရဲ႕ ထိပ္တန္းအတုိက္အခံႏုိင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ ေဘာရစ္နမ္ေဆာ့ဗ္နဲ႔ မ်က္ေမွာက္ ႐ုရွားႏုိင္ငံေရးျမင္ကြင္းအက်ဥ္းကို သိရေအာင္ ႐ုပ္လံုးေဖာ္ေမးျမန္းထားတာေလးကို ျပန္လည္ေကာက္ႏုတ္ေဖာ္ျပေပးလုိက္ရပါတယ္။

ဥေရာပဘ႑ာေရး အက်ပ္အတည္းကာလအတြင္းမွာ ဥေရာပ စီးပြားေရးကိုကယ္တင္ဖုိ႔ ဂ်ာမနီက ဇာတ္လုိက္လုပ္မယ္ဆုိရင္ လူၾကမ္းေတြက ဂရိ၊ ေပၚတူဂီ၊ အီတလီတုိ႔ျဖစ္ဖုိ႔မ်ားပါတယ္။ ေပၚတူဂီဟာ ယခုႏွစ္အတြင္းမွာပဲ ဥေရာပသမဂၢနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာေငြေၾကးရန္ပံုေငြအဖြဲ႕တုိ႔ရဲ႕ ဘ႑ာေရးကယ္ဆယ္မႈနဲ႔ ရပ္တည္ခဲ့ရၿပီး လာမယ့္ႏွစ္မွာလည္း ဒဏ္ရာမ က်က္ေသးတဲ့ ၎ရဲ႕ စီးပြားေရး ဟာ တုိးတက္မႈႏႈန္း ၂ ဒသမ ၈ ရာခုိင္ႏႈန္းပဲရွိႏိုင္မယ္လို႔ ခန္႔မွန္းေနရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ေပၚတူဂီသမၼတအန္နီဘယ္ကာဗာကို ေဆးလ္ဗား ကေတာ့ ေပၚတူဂီနဲ႔ ဂရိကိုႏိႈင္းယွဥ္လုိ႔မရဘူးလို႔ ဆုိထားၿပီး ယူ႐ုိေငြအေပၚ ယံုၾကည္မႈကလည္း ခုိင္ၿမဲေနတာေတြ႕ရပါတယ္။  ဒါ့ေၾကာင့္ တုိင္းမ္မဂၢဇင္းနဲ႔ သမၼတေဆးလ္ဗားတုိ႔ရဲ႕ အေမးအေျဖေတြကို တင္ဆက္ေပးလုိက္ ရပါတယ္။

ဥေရာပ ဘ႑ာေရးအက်ပ္အတည္းဟာ မၿပီးေသးတဲ့ ပန္းခ်ီကားတစ္ခ်ပ္လုိ ခပ္၀ါး၀ါးျဖစ္ေနဆဲပါ။ ဂရိ၊ အီတလီတုိ႔လို ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ဘ႑ာေရးအက်ပ္အတည္းေတြနဲ႔အတူ ယူ႐ုိေငြေၾကး တစ္ရပ္လံုးပါယိုင္နဲ႔လာခ်ိန္မွာ ဥေရာပဟာဘ႑ာေရးအက်ပ္အတည္းကေန ဘယ္လိုလြတ္ေျမာက္ေအာင္ ႐ုန္းထြက္မလဲလို႔ အေျဖရွာတဲ့အခါ    ဥေရာပရဲ႕ အႀကီးမားဆံုး စီးပြားေရးပုိင္ရွင္ ဂ်ာမနီနဲ႔ ျပင္သစ္လုိ ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ အကူအညီက အေရးအႀကီးဆံုးပဲ လုိ႔ျမင္လာေနၾကပါတယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ ယခင္ အီတလီ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဟာင္းျဖစ္ၿပီး ဥေရာပေကာ္မရွင္ရဲ႕ ဥကၠ႒ေဟာင္းတစ္ဦးလည္းျဖစ္သူ ႐ုိမာႏုိပ႐ုိဒီကေတာ့ ဂ်ာမနီဟာ အက်ပ္အတည္းအတြက္ ေနာက္ဆံုးမွာ လံုး၀ရပ္တည္ေပးရမွာျဖစ္ၿပီး ဥေရာပေႂကြးၿမီျပႆနာကိုေျဖရွင္းဖို႔ ၎ရဲ႕သတိၱကိုလည္း ျပသရမွာျဖစ္တယ္လုိ႔ဆုိပါတယ္။ ယခုေဖာ္ျပလိုက္တာက ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း ပ႐ုိဒီနဲ႔ ဂ်ာမန္စပိုင္းဂဲလ္မီဒီယာတုိ႔ရဲ႕ အေမးအေျဖမ်ားမွ ေကာက္ႏုတ္ခ်က္မ်ားပဲျဖစ္ပါ တယ္။

ဇင္ဘာေဘြရဲ႕ လက္ရွိ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ေမာ္ဂန္ခ်န္ဂ႐ိုင္းဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏုိ၀င္ဘာ ၂၀ ကပဲ ဇင္ဘာေဘြယဥ္ေက်းမႈထံုးစံအရ ႏုိ၀င္ဘာမွာလက္ထပ္ပြဲမလုပ္တဲ့ဓေလ့ကိုခ်ဳိး ဖ်က္ကာ အစဥ္အလာကိုတြန္းလွန္ၿပီး ဂိုတာဒီဟာတင္မ္ဘိုဆုိသူ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးနဲ႔ လက္ထပ္လုိက္ပါတယ္။ ဇင္ဘာေဘြယဥ္ေက်းမႈအရ အယူရွိတာကေတာ့ ႏုိ၀င္ဘာလမွာ လက္ထပ္ပြဲလုပ္ရင္ ကံမေကာင္းတတ္ဘူးလို႔ယူတာျဖစ္ေပမယ့္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ခ်န္ဂ႐ုိင္းကေတာ့ သတုိ႔သမီးေၾကး ေဒၚလာ ၃၆၀၀၀ နဲ႔ ႏြား ၁၀ ေကာင္ တင္ေတာင္းကာ အစဥ္အလာလက္ထပ္ပြဲျပဳလုပ္ၿပီး ထိမ္းျမားခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္အတြက္ ဒုတိယအိမ္ေထာင္ျဖစ္ၿပီး   ပထမအိမ္ေထာင္ျဖစ္တဲ့ ဇနီးသည္ဆူဆန္ ကေတာ့ ၂၀၀၉ မွာ ယာဥ္မေတာ္တဆမႈျဖစ္ၿပီးဆံုးပါးခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ ယခု အိမ္ေထာင္ဖက္မစၥတင္မ္ဘိုကေတာ့ ခ်န္ဂ႐ုိင္းရဲ႕ ႏုိင္ငံေရးၿပိဳင္ဘက္ျဖစ္သူ သမၼတမူဂါဘီရဲ႕ ဇႏူ-ပီအက္ဖ္ပါတီမွ လႊတ္ေတာ္အမတ္တစ္ဦးရဲ႕ညီမလည္း ျဖစ္ပါတယ္။
ဇင္ဘာေဘြရဲ႕   အင္အားအႀကီးဆံုးအတိုက္အခံေခါင္းေဆာင္ျဖစ္တဲ့ခ်န္ဂ႐ုိင္းဟာ ၂၀၀၈ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ၄င္းရဲ႕ ဒီမိုကရက္တစ္ေျပာင္းလဲေရးလႈပ္ရွားမႈပါတီ(MDC)နဲ႔ အႏုိင္ရခဲ့ေပမယ့္ မဲရလဒ္အျငင္းပြားမႈေတြေၾကာင့္ မူဂါဘီနဲ႔ ကန္႔ကြက္သူေတြအၾကား အၾကမ္းဖက္မႈေတြျဖစ္ပြားေစခဲ့ပါတယ္။ ဒီေနာက္ ၂၀၀၉ မွာေတာ့ ႏုိင္ငံကို ၾကာရွည္ထိန္းခ်ဳပ္လာတဲ့ မူဂါဘီနဲ႔ သေဘာတူညီခ်က္ရလုိ႔ အစုိးရအဖြဲ႕မွာ ပူးတြဲပါ၀င္ခဲ့ကာ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။ ၎ဟာ လာမယ့္ႏွစ္ေရြးေကာက္ပြဲ ေတြမွာေတာ့ သမၼတေလာင္းအျဖစ္ ထပ္မံအေရြးခ်ယ္ခံဦးမွာလည္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဇင္ဘာေဘြရဲ႕ အဖိႏွိပ္ခံ အတုိက္အခံေခါင္းေဆာင္ဘ၀ကေန၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ျဖစ္လာခဲ့ၿပီး ေနာင္မွာလည္း သမၼတအျဖစ္ဦးေဆာင္ဖုိ႔ အလားအလာရွိေနတဲ့ မစၥတာခ်န္ဂ႐ုိင္းနဲ႔ တုိင္းမ္မဂၢဇင္းတုိ႔ရဲ႕ ေမးျမန္းထားမႈေတြကို ျပန္လည္ေဖာ္ျပေပးလုိက္ပါတယ္။

ယခုရက္ပုိင္းအတြင္း အေရွ႕အလယ္ပုိင္းေဒသမွာ အစၥေရးနဲ႔ အီရန္တုိ႔ရဲ႕စစ္ေရးအရ ျပင္ဆင္မႈနဲ႔ အျပန္အလွန္  ၿခိမ္းေျခာက္ေနမႈေတြဟာ အာ႐ံုစိုက္စရာျဖစ္လာေနပါတယ္။ မၾကာေသးမီက ကုလသမဂၢရဲ႕ ႏုိင္ငံတကာအဏုျမဴစြမ္းအင္ ေအဂ်င္စီ (IAEA) ရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာလည္း အီရန္ဟာ သိပ္မၾကာခင္မွာပဲ ႏ်ဴလက္နက္တစ္မ်ဳိး ထုတ္လုပ္ႏုိင္ေတာ့မွာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ေဖာ္ ျပခဲ့တဲ့ အတြက္ အီရန္ရဲ႕အေနအထားဟာ ပိုမိုအျငင္းပြားဖြယ္ျဖစ္လာေနပါတယ္။ ဒီအေတာအတြင္း လံုၿခံဳေရးေကာင္စီရဲ႕ ဗီတုိအာဏာကုိင္စြဲခြင့္ရ အၿမဲတမ္း အဖြဲ႕၀င္ႏုိင္ငံငါးႏုိင္ငံမွ တစ္ႏုိင္ငံျဖစ္တဲ့ ႐ုရွားကလည္း အီရန္အေပၚ ကုလအေရးယူပိတ္ဆုိ႔မႈအသစ္ေတြကို ေထာက္ခံမွာမဟုတ္ဘူးလုိ႔ ေျပာထားတဲ့အတြက္ ႐ႈပ္ေထြးမႈေတြ ပိုမ်ားလာေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီလိုအခ်ိန္မ်ဳိးမွာ ဂ်ာမန္စပိုင္းဂဲလ္မီဒီယာက   အီရန္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး အလီအကၠဘာဆလာဟီ(၆၂ ႏွစ္)နဲ႔ ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းထားပါတယ္။ ၀န္ႀကီးဆလာဟီကေတာ့အီရန္ဟာ ႏ်ဴဗံုးထုတ္ေနတယ္ ဆုိတဲ့အေျပာေတြ ဟာ အေနာက္တုိင္းရဲ႕ ၀ါဒျဖန္႔ခ်ိမႈသာျဖစ္ၿပီး တီဟီရန္ရဲ႕ ရန္သူ ေတြကိုလည္း အီရန္အေပၚ လွ်ဳိ႕၀ွက္စစ္ပြဲဆင္ႏႊဲဖုိ႔ ႀကိဳးစားေနတာကို ႐ႈတ္ခ်လုိက္ပါတယ္။

မကၠဆီကိုႏုိင္ငံဟာ ကမၻာ့စီးပြား ေရးအင္အားအႀကီးဆံုး အေမရိ ကန္ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ ကပ္လ်က္ တည္ရွိေနတဲ့ ႏိုင္ငံတစ္ႏုိင္ငံျဖစ္ ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ မကၠဆီကိုဟာ အေမရိကန္ကို တင္ပို႔သမွ် မူးယစ္ ေဆး၀ါးအမ်ားစု ျဖတ္သန္းရာ ၾကားခံနယ္ေျမတစ္ခုျဖစ္ေနၿပီး  သမၼတ ဖိလစ္ပီကယ္ဒါရြန္က ေတာ့ ဒါဟာ အေမရိကန္ရဲ႕ မူး ယစ္ေဆး ေမွာင္ခိုေစ်းကြက္က လိုအပ္ခ်က္ရွိေနသမွ် ေျဖရွင္းဖုိ႔ ခက္ဦးမယ္လုိ႔ ေျပာထားပါတယ္။ ယခုေဖာ္ျပလုိက္တာကေတာ့ မကၠဆီကိုသမၼတ ဖိလစ္ပီကယ္ဒါ ရြန္နဲ႔ တိုင္းမဂၢဇင္းတို႔ရဲ႕ အေမးအ ေျဖမ်ားကို ျပန္လည္တင္ဆက္ လုိက္ျခင္းပါ။ ဒီအင္တာဗ်ဴးမွာ သမၼတကယ္ဒါရြန္ဟာ အေမရိ ကန္-မကၠဆီကို ဆက္ဆံေရးအ ေၾကာင္း၊ မူးယစ္ေဆးျပႆနာ အ ေၾကာင္းေတြကို ေျဖၾကားထား တာဖတ္႐ႈႈရမွာျဖစ္ပါတယ္။

7daynewsjournal.com

Most View